winstmodel trajectcontroles vlaanderen belgie

Vlaamse regering pakt winstmodel achter trajectcontroles aan

3 dagen geleden Nieuws, Verkeer, Vervoer

De Vlaamse regering stuurt het beleid rond trajectcontroles bij. Na maanden kritiek op ‘wurgcontracten’ en een verdienmodel waarbij private bedrijven mee profiteren van boetes, wil Vlaanderen ‘terug naar de essentie’: verkeersveiligheid. Het winstmodel wordt aangepakt en private spelers zullen dat voelen.

Trajectcontrole, waar gaat het ook alweer over?

Een trajectcontrole meet niet je pieksnelheid op één punt, maar je gemiddelde snelheid tussen twee meetpunten. Het systeem moet vooral werken op plekken waar te snel rijden structureel gevaar oplevert, bijvoorbeeld nabij schoolomgevingen, dorpskernen, drukke oversteekplaatsen of trajecten met veel (letsel)ongevallen.

Waarom lag het ‘winstmodel’ onder vuur?

De controverse gaat niet over het principe van handhaving op zich, maar over de manier waarop sommige lokale trajectcontroles in de praktijk georganiseerd worden. In het zogeheten ‘Trajectcontrole-as-a-Service’ (TaaS) nemen private partners vaak de technologie, administratie en verwerking op zich, terwijl gemeenten of politiezones instaan voor het sanctioneringstraject. In juridische analyses wordt beschreven dat zulke contracten in sommige gevallen werken met een vergoeding per verwerkte GAS-boete, waardoor het model mee draait op het aantal overtredingen. Dat schuurt met het idee dat verkeershandhaving een middel is, geen businesscase.

Bovendien is er ook een juridische dimensie. In de discussie rond GAS 5 (gemeentelijke administratieve sancties voor beperkte snelheidsovertredingen) wordt onder meer gewezen op voorwaarden rond wie de overtreding vaststelt en hoe de apparatuur gefinancierd wordt. Een vonnis van een politierechter zette die vragen extra op scherp en gaf brandstof aan de roep om een duidelijker, uniform kader.

Wat besliste de Vlaamse regering nu?

Op 9 januari 2026 keurde de Vlaamse regering het Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen 2026-2030 goed. In de samenvatting staat onder meer dat Vlaanderen inzet op ‘leesbare en logische snelheidslimieten’ en op ‘effectieve en rechtvaardige handhaving’. De onderliggende documenten zijn op dit moment nog niet publiek raadpleegbaar en zouden volgens Vlaanderen.be beschikbaar worden vanaf 12 januari 2026 om 14 uur.

Tegelijk melden verschillende media dat de regering de aanpak rond trajectcontroles wil bijsturen, met een duidelijke koers: trajectcontroles moeten ‘terug naar de essentie’, vooral op verkeersonveilige tracés, met beter aangekondigde snelheidsregimes en met een ingreep in het verdienmodel van private bedrijven die achter lokale trajectcontroles zitten.

Concreet, wat verandert er dan in de praktijk?

Omdat de gedetailleerde regeringsdocumenten nog niet gepubliceerd zijn, gaat het vandaag vooral om de lijnen die al publiek zijn via samenvattingen, parlementaire debatten en de communicatie over het handhavingsbeleid. Dit zijn de belangrijkste richtinggevende punten:

Focus op verkeersveiligheid: trajectcontroles moeten vooral staan waar ze aantoonbaar bijdragen aan veiligheid, niet waar ze vooral ‘opbrengen’.
Transparantie en duidelijkheid: de logica achter controles, signalisatie en snelheidslimieten moet begrijpelijk blijven, zodat bestuurders handhaving als eerlijk ervaren.
Ingrijpen in het ‘boete-gedreven’ model: in het Vlaams Parlement klonk eerder al dat men komaf wil maken met een model waarin het in het belang van het systeem is om zoveel mogelijk boetes te genereren.
Meer uniform kader: er wordt al langer gediscussieerd over vaste regels rond signalisatie, afstand, plaatsing en organisatie, zodat gemeenten niet elk hun eigen (soms betwiste) constructie uitwerken.

Boete-inkomsten: minimaal een half miljard per jaar

Over de exacte inkomsten uit trajectcontroles bestaan geen afzonderlijke, publiek gebundelde jaarcijfers. Wel is duidelijk dat ze deel uitmaken van de totale verkeersboete-inkomsten in België, en die bedragen al jaren minstens een half miljard euro per jaar. Bovendien wijzen recente jaarrapporteringen en nieuwsanalyses erop dat die boete-inkomsten eerder stijgen dan dalen, onder meer doordat automatische handhaving (zoals trajectcontroles en ANPR) op steeds meer plaatsen wordt uitgerold en daardoor structureel meer snelheidsovertredingen vaststelt.

Net dat spanningsveld verklaart waarom het debat over het winstmodel trajectcontroles zo gevoelig ligt: trajectcontroles zijn bedoeld als instrument voor verkeersveiligheid, maar ze draaien tegelijk mee in een financiële realiteit waarbij boetes een grote en groeiende inkomstenstroom vormen. De Vlaamse regering zegt nu expliciet dat ze terug wil naar ‘de essentie’, met handhaving die vooral logisch en verdedigbaar is op onveilige trajecten, en met minder ruimte voor modellen waarin private partijen mee voordeel halen uit het aantal boetes.

Wat betekent dit voor automobilisten?

Voor bestuurders is de kernboodschap: minder ‘valstrikken’ en meer voorspelbare, logische handhaving. Als trajectcontroles meer geconcentreerd worden op risicotrajecten en beter ingebed worden in duidelijke snelheidslimieten en signalisatie, vergroot dat de kans dat mensen hun snelheid aanpassen waar het echt nodig is, ook buiten de meetpunten.

Wat betekent dit voor gemeenten en private bedrijven?

Voor lokale besturen is dit een lastig evenwicht. Enerzijds willen gemeenten gevaarlijke punten aanpakken, anderzijds is het aankopen en beheren van apparatuur en administratie duur en complex. Net daar kwamen private partners in beeld met ‘ontzorgingscontracten’. Als Vlaanderen nu het winstmodel wil terugdringen, kan dat betekenen dat contracten en aanbestedingen anders moeten, bijvoorbeeld richting vaste prijzen, meer publieke controle en strengere voorwaarden rond organisatie en financiering.

De VVSG (vereniging van steden en gemeenten) wees er eerder op dat er een evaluatie loopt en dat resultaten pas later verwacht worden. Dat wijst erop dat het dossier nog niet ‘af’ is en dat er mogelijk nog bijsturingen volgen, zowel juridisch als praktisch.

Wanneer kennen we alle details?

De Vlaamse regering publiceert volgens Vlaanderen.be de documenten bij het Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen 2026-2030 vanaf 12 januari 2026 om 14 uur, tenzij het om individuele beslissingen gaat. Zodra die stukken beschikbaar zijn, zal pas helemaal duidelijk worden welke regels Vlaanderen precies vastlegt over plaatsing, signalisatie, contracten en het terugdringen van private winstprikkels.