Laatste nieuws:
Kandidaatstelling Grenspark Kalmthoutse Heide goed nieuws voor GroenRand
Dirk Weyler

Kandidaatstelling Grenspark Kalmthoutse Heide goed nieuws voor GroenRand

Al vijf jaar lang streeft GroenRand, die zich vooral inzet voor de Antitankgracht en omliggende natuurgebieden, naar kwaliteitslabels zoals ‘Nationaal parken’ en ‘landschapsparken’. Voor GroenRand was het goed nieuws dat het Grenspark Kalmthoutse Heide zich ook effectief kandidaat wilde stellen als Nationaal Park. Al waren de schepencolleges van de betrokken gemeentes daar in deze fase niet happig op vanwege de vele onzekerheden over de impact,die ongerustheid is ondertussen grotendeels weggenomen.

Waarom een nationaal Park?

“Het Grenspark moet, als mooiste natuurgebied van Vlaanderen, de kans krijgen een Nationaal Park te worden”, zegt Dirk Weyler, voorzitter van Natuurvereniging GroenRand. “Dat brengt veel voordelen met zich mee qua naamsbekendheid, natuurbehoud, subsidies, investeringen en toerisme. Indien dit project geen kans zou gekregen hebben, dan zou ik pessimistisch zijn rond al wat te maken heeft met biodiversiteit in Vlaanderen.”

Waarom dit pessimisme?

“De natuur in Vlaanderen is er niet goed aan toe: de Vlaamse natuurgebieden zijn nog veel te versnipperd en we doen het slecht op het vlak van bescherming van inheemse planten- en dierensoorten. Dat blijkt uit het recentste rapport van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO) over onze biodiversiteit: een derde van de onderzochte soorten staat op een of andere manier op de rode lijst. Van de zes doelstellingen die in 2010 werden vooropgesteld door Europa, hebben we vijf en een halve niet gehaald.”

Wat is het grootste pijnpunt?

“De natuur is nog steeds veel te versnipperd in Vlaanderen, waardoor ze zwaar onder druk staat en kwetsbaar blijft, o.a. voor klimaatverandering. Wat de versnippering betreft, zitten we spijtig genoeg met een verstedelijkt Vlaanderen: daar moet de prioriteit zijn om goed te beschermen wat we nog hebben.
Er mag absoluut geen bos, en al zeker geen oud bos, meer verdwijnen, want dat is het meest waardevol. En we moeten proberen om de stukken natuur die we hebben, te verbinden, bijvoorbeeld met ecoducten en ecotunnels, om zo een groter gebied te creëren.

Waarom is dat nodig?

“Kleine geïsoleerde natuurgebieden zijn kwetsbaar en hebben minder biodiversiteit dan grote. Door kleine gebiedjes te verbinden ontstaan meer kansen voor planten en dieren om zich er duurzaam te vestigen. Dieren in versnipperde gebieden geraken geïsoleerd van andere populaties, waardoor vaak de genetische diversiteit afneemt.”

Hoe kunnen Nationale parken hiervoor een meerwaarde geven? En zijn jullie tevreden?

“Natuurvereniging GroenRand is uiteraard tevreden met deze gebiedsgerichte evolutie. GroenRand heeft reeds verleden jaar via de media laten weten dat ze ijvert naar een Nationaal Park waar een verbinding wordt gemaakt tussen het grenspark, de schietvelden en de Antitankgracht met de aanleunende bossen.”

Jullie focussen zich vooral op de Antitankgracht, welke toegevoegde waarde geeft deze gracht aan het toekomstig Nationaal park?

“Nationale parken ontstaan uit een gebiedscoalitie en bestaan uit omvangrijke gebieden met internationale uitstraling, een uitzonderlijke natuur en een unieke belevingswaarde. Een Nationaal Park moet starten met 5000 ha en moet op termijn naar 10.000 ha gaan en dat kan het Grenspark zeker en vast halen.
De Nederlandse zijde is nu reeds Nationaal Park en omvat de Brabantse Wal dewelke via de Duintjes verbonden kan worden met de Markiezaat. In het zuiden ligt het Groot- en Klein Schietveld. Hier vormt de Antitankgracht een verbindingsroute en ruggengraat voor het Klein Schietveld en aanleunende bossen zoals Schrans van Smoutakker, Elsenbos, Ertbrandbos, het Mastenbos, de Uitlegger, Fort van Brasschaat, de Mick, de Inslag… De ATG is dus voor het toekomstig Nationaal park dé rode draad om andere bos-en natuurgebieden te verbinden. Er zijn al verschillende documenten opgesteld die handelen over de Antitankgracht.
Op de landkaart kan je duidelijk zien dat het gebied ten noordoosten van de stad Antwerpen gekenmerkt wordt door veel groen, dit zowel in de vorm van parken, bossen als in natuur- en heidegebieden. In veel gebieden in Vlaanderen vormt wanorde een probleem en is er een nood aan een verbindend en structurerend element. De Antitankgracht heeft aanzienlijke potenties als ruggengraat voor de verschillende nabijgelegen bos- en natuurgebieden. Op die manier vormt de Antitankgracht een belangrijk oriëntatiepunt en is hierdoor structuurbepalend voor het Nationaal Park.”

Wat maakt het grenspark en de Schietvelden bijzonder?

“De Kalmthoutse heide en de Schietvelden zijn Natura 2000-gebieden en herbergen bijzondere habitattypes. De soorten planten en bloemen die je daar tegenkomt vertellen ieder iets over de vochtigheid van de grond waarop zij groeien. Op de natte heide bevatten bijzondere soorten zoals Levendbarende hagedis (die ook in droge heidegebieden leeft), Klokjesgentiaan, Heidesabelsprinkhaan… Zo kan je op de droge heide de grondbroedende nachtzwaluw en het heideblauwtje vinden en in de voedselarme vennen kunnen we libellen, juffers, heikikkers en vinpootsalamanders. Het is een belangrijke overwinterplaats voor grauwe ganzen, kolganzen en kleine zwanen en de fuut, de brilduiker brengen er de zomer door. De landschapstypering zou niet volledig zijn zonder bos te vernoemen, waar zich ook belangrijke soorten zoals Zwarte specht en Gekraagde Roodstaart bevinden.”

Waarom stimuleert GroenRand gebiedsgerichte samenwerkingen? En welke stappen moeten er worden ondernomen?

“Een Vlaams herstelplan voor de biodiversiteit zal inspanningen vragen doorheen alle sectoren. Wetenschappelijk onderbouwd en in lijn met de Europese biodiversiteitsstrategie blijft GroenRand de schouders zetten onder gebiedsgerichte projecten die versnippering tracht tegen te gaan. Met de traditionele recepten gaan we er helaas niet geraken. Er moet dus een biodiversiteitsstrategie komen op Vlaams niveau in lijn met de Europese. Maar met natuurverenigingen en dergelijke zullen we er niet komen, we gaan het bord wat ruimer moeten maken. Als het Grenspark geen Nationaal Park wordt, zitten we met een groot probleem. De selectiecriteria gaan over omvang en samenhang van het gebied, de unieke belevingswaarde, de kwaliteiten van de aanwezige natuur en de gebiedscoalitie met diverse actoren in en rond de heide. De Kalmthoutse heide scoort hier supergoed! Als zelfs een gebied met uitmuntende natuurkwaliteit niet kan slagen, krijgt de Vlaamse biodiversiteitstrategie een mokerslag van jewelste.”

DW

Facebook196
Facebook
Twitter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *