Laatste nieuws:

Kalmthoutenaar Jean Bastiaensen wint kampioenschap paleografie

In Brugge had afgelopen weekend het open kampioenschap paleografie plaats. Dat is de wetenschap die zich toelegt op de ontcijfering van oude handschriften. De 54-jarige gemeentelijke ambtenaar Jean Bastiaensen uit Kalmthout kroonde zich tot winnaar. Voor de derde maal al. Ook in 2010 en 2012 nam hij deel aan zo’n kampioenschap en ging hij telkens met de eerste prijs lopen.

Aan het kampioenschap namen 200 mensen uit België en Nederland deel. In tegenstelling tot de voorbije edities, mochten er nu ook professionelen mee doen. Maar met slechts 13 fouten gaf Jean hen allemaal het nakijken … de tweede had 33 fouten.

“We moesten drie teksten ontcijferen. Een West-Vlaamse tekst uit de 14de eeuw, een Oost-Vlaamse tekst uit de 16de eeuw en een Kempense tekst uit de 17de eeuw. Voor elke tekst kregen we slechts een half uur tijd. De tekst uit de 14de eeuw vond ik het moeilijkst. De Kempense tekst, die over overspel ging, was gemakkelijker. Daar maakte ik geen enkele fout. Ik laat in het midden of het onderwerp daar voor iets tussen zat (lacht). Ze verbeteren nochtans heel streng: een letter fout, is het hele woord fout.”

Om verschillende redenen is dit een bijzondere prestatie te noemen. Jean is immers niet professioneel bezig met paleografie én hij heeft er nooit een cursus voor gevolgd. Waarom hij zo geïnteresseerd is in het ontcijferen van oude teksten?

“Zo’n dertig jaar geleden ben ik ermee begonnen. Ik hield me in mijn vrije tijd bezig met stamboomonderzoek en heemkunde. En dan kom je regelmatig oude teksten tegen waarin misschien wel waardevolle informatie staat. Maar dan moet je ze wel kunnen lezen, natuurlijk. Het vergt wel een eindeloos geduld om het aan te leren. De laatste jaren doe ik veel onderzoek naar biografieën van kunstenaars uit de 16de en 17de eeuw. Omdat ik teksten kan lezen die de meeste mensen niet kunnen lezen, heb ik al veel nieuwe informatie kunnen vinden, over schilders Pieter Bruegel, Jacob Jordaens en Clara Peeters bijvoorbeeld.”

Jean werkt op de dienst burgerlijke stand van de gemeente Kalmthout. Een aantal jaar geleden besliste hij om een dag in de week minder te werken, om zich meer te kunnen toeleggen op zijn onderzoek.

“Ik begin te beseffen dat wat ik kan misschien wel redelijk uniek is. Maar ik ga er mijn job niet voor opgeven. Ze hebben me wel al gevraagd om er les in te geven, maar dat is mijn ambitie niet. Universiteiten hebben me ook al gevraagd om onderzoek te doen naar bepaalde kunstenaars. Maar eerst wil ik verder met mijn persoonlijk project rond Pieter Bruegel. Daar ben ik al zes jaar mee bezig. Ik hoop er binnen enkele jaren een boek over uit te brengen. Schrijvers van kunsthistorische boeken zouden gebaat zijn met meer samenwerking met paleografen. De informatie die wij uit oude teksten en documenten kunnen halen, is veel correcter dan wat er gepubliceerd is. En we vinden ook heel dikwijls nieuwe feiten. Dat maakt de paleografie zo interessant.”

Teksten

Dit zijn de teksten die ontcijferd moesten worden. Herken jij enkele woorden? Dan heb je misschien ook talent voor paleografie.

Kempense tekst uit de 17de eeuw
Oost-Vlaamse tekst uit de 16de eeuw
Oost-Vlaamse tekst uit de 16de eeuw
West-Vlaamse tekst uit de 14de eeuw

Bron en foto’s: gemeente Kalmthout

Facebook120
Facebook
Twitter
Visit Us