Gemeenteraad Essen keurt meerjarenplan 2026-2031 goed

Met de goedkeuring van het nieuwe meerjarenplan zet het bestuur een ambitieus maar realistisch pad uit. Ondanks de uitdagende financiële tijden kiest de gemeente resoluut voor investeren in wat écht telt: verbinden, zorg voor elke inwoner, leefbaarheid, veiligheid en toekomstkansen voor alle inwoners. Samen met inwoners, verenigingen en partners blijft Essen bouwen aan een warme, sterke en veerkrachtige gemeenschap.

Het plan toont dat zelfs in een krap budgettair klimaat ruimte kan worden gemaakt voor projecten die onze gemeente sterker, groener en aantrekkelijker maken. Essen kan blijven groeien zonder daarbij de draagkracht van de gemeente uit het oog te verliezen.

Essen gaat de komende periode voor 6 ambitieuze uitdagingen:

1. Essen versterkt het bruisende en toegankelijke vrijetijdsleven dat gemeenschapsvormend werkt.
2. Essen levert performante en nabije dienstverlening en voert samen met partners en inwoners een kwalitatief en gedragen beleid.
3. Essen draagt zorg voor haar inwoners en investeert in nabije opvang, flankerend onderwijsbeleid en (ouderen)zorg.
4. We maken van Essen een groene en levendige gemeente waar het aangenaam wonen is.
5. Essen stimuleert werken, ondernemen en winkelen in eigen buurt en zet in op haar toeristische troeven.
6. Essen investeert om klimaatneutraal te zijn tegen 2045 en motiveert haar inwoners hetzelfde na te streven.

Bestuur informeert bevolking met twee infoavonden

Om de Essenaar op een persoonlijke manier te informeren over de toekomstplannen, organiseert het gemeentebestuur twee infomomenten in lokaal dienstencentrum ’t Gasthuis. Op dinsdag 3 en donderdag 12 februari 20:00 vertellen de burgemeester en schepenen waar zij de komende zes jaar naartoe willen, op welke thema’s de focus zal liggen en welke investeringen er gaan gebeuren. Een selectie van de projecten en doelstellingen die het gemeentebestuur tijdens deze legislatuur zal realiseren, vindt u hieronder per bevoegdheid.

Inclusiviteit
In Essen geloven we dat iedereen erbij hoort, wat je achtergrond, talent of verhaal ook is. Dat betekent actief inzetten op het wegwerken van drempels zodat iedereen mee kan doen. We geven als bestuur hierin een voorbeeld, ook op vlak van personeelsbeleid.

Onderwijs
Essen is bij uitstek een onderwijsgemeente. Er is een uitgebreid aanbod aan in basisonderwijs, secundair én deeltijds kunstonderwijs en we blijven inzetten op een structurele samenwerking met alle onderwijsinstellingen. Er wordt verder geïnvesteerd in kwaliteitsvol gemeentelijk onderwijs Muzarto en Wigo.

Veiligheid
Veiligheid is een van de kerntaken van een lokaal bestuur. Er gaat extra aandacht naar overlastproblematieken in de vorm van een integraal plan. Ook de Stationsbuurt krijgt een duidelijk plan om de overlast aan te pakken.

Participatie
Gemeente Essen hecht veel belang aan de inspraak van de Essenaren. Daarom blijven we sterk inzetten op participatie via burgerbevragingen, infoavonden … Ook de rol en de expertise van de verschillende adviesraden wordt ten volle gewaardeerd. We blijven hier inzetten op een constructieve wisselwerking, waarbij we elkaar tijdig informeren, inspireren en uitdagen.

Schepen Robin Jacobs, bevoegd voor Financiën, Communicatie, Gezondheid en Seniorenbeleid

Financiën
Het bestuur investeert de komende zes jaar 39,7 miljoen in Essen. De grootste investering is het vrijetijdscentrum, goed voor zo’n 10 miljoen.

Door minder belasting te heffen op de personenbelasting en meer op de onroerende voorheffing, verdelen we de lasten eerlijker. De sterkste schouders dragen meer bij. Dat betekent dat de aanvullende personenbelasting daalt van 7,5% naar 7%. Daarmee zitten we onder het huidig Vlaams gemiddelde. Daartegenover staat dat de Opcentiemen Onroerende Voorheffing stijgt van 787 naar 875 in 2026 en naar 900 vanaf 2028. Ook daar zitten we met 875 opcentiemen onder het Vlaams gemiddelde en met 900 punten net boven het huidig Vlaams gemiddelde.

De gemeente schaft ook enkele belastingen af en zal in 2026 werk maken van het eenvoudiger maken van retributies voor de gebruikers.

De werkingssubsidie voor verenigingen wordt dan weer verhoogd met 10%.

In navolging van de bankautomaat te Wildert (begin 2026) gaat de gemeente ook actief mee op zoek naar een oplossing voor de andere Essense wijken.

Communicatie
De gemeente werkt aan een sterke en herkenbare merkstrategie voor Essen en een duidelijk communicatieplan. Zowel de analoge als de digitale communicatie wordt optimaal afgestemd en is toegankelijk voor elke doelgroep.

Gezondheid
De gezondheid van de Essenaar staat voorop. Concreet koopt de gemeente een nieuwe handicar aan, komt er een grote sensibiliseringsactie rond hartveiligheid, alcohol en drugs en mentaal welzijn en komt er een röntgentoestel in Zorgpunt Grens. Dat Zorgpunt wordt bovendien uitgebouwd tot een grensoverschrijdend punt. De gemeente blijft dialoog voeren met de verschillende actoren van de eerstelijnszone waaronder de huisartsen.

Seniorenbeleid
Tegen 2030 wil de gemeente minstens één antennepunt van het lokaal dienstencentrum of een dorpshuis, een plek waar senioren terechtkunnen met al hun vragen of om te ontspannen. Er gaat ook veel aandacht naar het digitaal wegwijs maken van senioren en iedereen die hier nood aan heeft.

Het LDC ’t Gasthuis blijft een divers aanbod en activiteiten voorzien.

Schepen Arno Aerden, bevoegd voor Ruimtelijke Ordening en Wonen, Jeugd en Kinderopvang, Sociaal beleid, Integratie en Gelijke kansen, Juridische aangelegenheden en Zorgpunt Essen

Ruimtelijke Ordening en Wonen
We voeren het Beleidsplan Ruimte Essen uit. Met een beeldkwaliteitsplan voor de centrumstraten zorgen we voor samenhang, kwaliteit en een aantrekkelijk straatbeeld. We houden Essen groen en open door zorgvuldig om te gaan met open ruimte, vergroening te stimuleren en verdichting enkel op de juiste plekken toe te laten.

De opwaardering van het centrum sturen we via duidelijke ruimtelijke kaders, kwaliteits- en duurzaamheidseisen en stevige afspraken met projectpartners. Tegelijk versnellen we de renovatie van sociale woningen. Komen er nieuwe sociale woningen bij, dan spreiden we die over de hele gemeente.

Jeugd en Kinderopvang
We zetten extra in op buitenschoolse opvang, ook tijdens vakantieperiodes, met kwaliteitsvolle activiteiten voor jonge Essenaren. Kinderopvanginitiatieven ondersteunen we structureel voor de opvang van Essense kinderen. We voorzien daarnaast infrastructuursubsidies voor jeugdlokalen.

Tot slot investeren we jaarlijks 100.000 euro in de opwaardering van speelpleintjes, zodat kinderen in elke buurt veilig en aantrekkelijk kunnen spelen.

Sociaal beleid, Integratie en Gelijke kansen
In Essen kiezen we voor een sociaal beleid dat niemand achterlaat. Wie hulp nodig heeft, vindt de weg naar onze Sociale Dienst. De gemeente zet extra in op tewerkstelling via begeleiding naar werk.

Als een van de weinige gemeenten in Vlaanderen behouden we de afschaffing van de onderhoudsplicht, zodat kinderen niet opdraaien voor woonzorgkosten.

We voorzien een jaarlijkse steun van 7.500 euro steun voor ’t Kabaske en een gemoderniseerde zorgtoelage. We blijven investeren in Veilig Huis tegen intrafamiliaal geweld. Daarvoor voorzien we 27.000 euro per jaar. Daarnaast trekken we de nodige middelen uit voor een beleid rond integratie en gelijke kansen.

Zorgpunt Essen
Het Zorgpunt wordt uitgebouwd tot een volwaardig grensoverschrijdend punt. Daar staan de nodige financiële middelen tegenover: ruim 600.000 euro (via Europese subsidies). Het wordt een plek waar zorgverleners en burgers kunnen bijleren over gezondheid. Stap per stap breiden we de dienstverlening uit, bijvoorbeeld met een röntgentoestel vanaf januari 2026.

Schepen Helmut Jaspers, bevoegd voor Cultuur, Erfgoed, Leefmilieu, Klimaat- en Groenbeleid, Duurzaamheid, Internationale samenwerking, Begraafplaatsen en Dierenwelzijn

Cultuur
Hét investeringsproject van deze legislatuur wordt de bouw van het nieuwe vrijetijdscentrum. Met een investering van 10 miljoen euro wordt dit gebouw het culturele hart van Essen.

Vzw Kobie krijgt een rebranding om het cultureel aanbod nog aantrekkelijker en duidelijker te presenteren onder één merk.

We investeren verder in de collectie en in het toegankelijker maken van de bib, zodat het een plek en hét lokale centrum voor digitale inclusie wordt.

Erfgoed
Essen heeft heel wat pareltjes die goed bewaard moeten blijven. Zo gaan de renovatiewerken van de Oude Pastorij en omliggende site verder en komt er een duidelijke visie voor de site Hemelrijk in functie van een betere samenwerking met alle partners, visibiliteit en toegankelijkheid.

We investeren verder in het upgraden van het Karrenmuseum en ook de Heemkundige Kring zullen we digitaal ondersteunen, zodat de geschiedenis van Essen niet verloren gaat.

Leefmilieu, Klimaat- en Groenbeleid
Essen wordt stap voor stap groener, biodiverser en klimaatneutraal. Met het Erasmuspark komt er een nieuw publiek toegankelijk centrumpark bij en ook het landschapspark Wildertnis wordt uitgebreid.

De gemeente gaat bij de heraanleg van het openbaar domein voor 30% minder verharding en stelt als doel om tegen 2030 voor 40% minder CO2-uitstoot te gaan tegenover 2012.

Duurzaamheid
Duurzame initiatieven zoals deelwagens, deelfietsen, korte keten en lokale handel krijgen de komende jaren de nodige ondersteuning. Zo blijft Essen zich inzetten als duurzame en Faire Gemeente.

Internationale Samenwerking
We blijven belang hechten aan onze zustergemeentes Witzenberg, Hradistko, Zilina, Essen-Oldenburg en Bolekhiv door deze banden te evalueren en de samenwerking en uitwisseling over de grenzen heen te stimuleren. Essen wil een solidaire, toekomstgerichte en verdraagzame gemeente zijn en blijven.

Maar ook samenwerkingen met onze Noorderburen, bijvoorbeeld via Benego, blijven niet onbelangrijk.

Begraafplaatsen
De begraafparken van Statie en Heikant worden heringericht tot groene gedenk- en troostplaatsen.

Dierenwelzijn
Dierenwelzijn is voor ons geen ‘randthema’: de komende jaren wil de gemeente nog nauwer gaan samenwerken met de Dierenwelzijnsmedewerker van Politiezone Grens om nog kordater te kunnen optreden tegen dierenmishandeling en -verwaarlozing.

Schepen Joris Brosens, bevoegd voor Infrastructuur en mobiliteit, Patrimonium, Sport en Evenementen

Openbare Infrastructuur en Mobiliteit
De gemeente maakt een plan op voor de centrumassen Nieuwstraat, Heuvelplein, Kapelstraat en de Stationsstraat. De Kapelstraat als belangrijkste toegang tot het centrum mist de uitstraling die je van een inkompoort mag verwachten. De gemeente stelt een ontwerper aan en kiest voor vergroening, ontharding en een aangename straatbeleving voor voetgangers en fietsers. Het Heuvelplein is nu vooral een parkeerplaats. De gemeente wil dit veranderen in een levendige ontmoetingsplek. Tegen eind 2028 zou de herinrichting klaar moeten zijn.

We leggen de riolering aan in het Woonbos en in het laatste deel van Hondsberg. Bovendien pakken we de stationssite Wildert aan. Daarnaast zetten we in op betere communicatie bij infrastructuurwerken.

Het nieuwe mobiliteitsplan, opgebouwd volgens het STOP principe, geeft extra aandacht aan de veiligheid van voetgangers en fietsers en zet in op de modal shift. Met slimme mobiliteitsingrepen zal er ingezet worden op leefbare kernen en straten, waarbij elke weggebruiker een duidelijke plaats krijgt in het verkeer.

Sensibiliseringscampagnes zullen bijdragen aan een verhoogde verkeersveiligheid. De schoolomgevingen krijgen de nodige aandacht en zullen veiliger en herkenbaarder ingericht worden.

Patrimonium
We maken werk van de opmaak van een strategisch vastgoedplan. Dit zal dienen als basis voor toekomstige beslissingen over gebruik, de mogelijkheid tot concessie of verkoop.

Daarnaast gaan we ook voor een inhaalbeweging op dagelijks onderhoud van gemeentelijke gebouwen. Verschillende gemeentelijke gebouwen zullen een grondige renovatie krijgen om ze energiezuiniger te maken.

Sport
Een gemeentelijk zwembad is wenselijk, maar moet ook financieel haalbaar zijn. De gemeente doet daarom onderzoek naar de technische en financiële haalbaarheid van de bouw van een nieuw zwembad.

De gemeente zet in op ‘sport voor allen’ en maakt werk van een breedtesportsubsidie voor evenementen met een impact op het beweeggedrag van de Essenaren.

Evenementen
Verenigingen worden ondersteund bij hun evenementen. We passen de uitleenmaterialen aan aan de noden en zetten in op administratieve vereenvoudiging.

Schepen Katrien Somers, bevoegd voor Lokale economie en landbouw, Toerisme, Interne organisatie en ICT

Lokale economie en Landbouw
De uitbreiding van het bedrijventerrein Rijkmaker wordt verdergezet. We gaan van vijf hectare aan bedrijventerrein naar twaalf hectare, meer dan een verdubbeling dus.

Het centrum van Essen moet een aangename winkelbeleving blijven en een divers winkel- en horeca-aanbod bieden. Dat wordt vertaald in nauwere samenwerkingen met de handelaars, plaatsen van meerdere cashpoints en verdere opwaardering van het winkelgebied.

Zo wil de gemeente inwoners blijven stimuleren om lokaal te kopen en consumeren met verschillende acties zoals Gerinkel naar de Winkel, Koop Lokaal, markten …

Er komt een duidelijk aanspreekpunt voor zowel lokale economie als landbouw.

Toerisme
De komende jaren kijkt de gemeente steeds meer over de grens zodat niet-Essense toeristen de weg naar ons vinden.

De start wordt gemaakt om VVV Toerisme Essen deel te laten uitmaken van de gemeentelijke werking. We blijven werk maken van Essen als toegangspoort tot het Grenspark. Daarom kocht de gemeente alvast recreatiegebied aan op de hoek van de Nolsebaan en de Steenovenstraat, vlakbij de toegang tot het Grenspark.

Interne organisatie en ICT
Ook als organisatie mag de gemeente op digitaal vlak niet achterlopen. Daarom maken we een inhaalbeweging voor een modern en veilig ICT- en informatiebeleid.