Laatste nieuws:
Binnen het jaar van de otter geen betere afsluiting te bedenken!

Binnen het Jaar van de otter geen betere afsluiting te bedenken!

Het kabinet ‘Demir’ meldt aan GroenRand dat het ‘soortenbeschermingsprogramma otter’ dit jaar of begin volgend jaar wordt goedgekeurd. Dit samen met:
• Bever (vervolg SNBP)
• Kwartelkoning (vervolg SBP)
• Akkervogels
• Antwerpse haven

Binnen het Jaar van de otter geen betere afsluiting te bedenken!3
©Otterland
De otter liet zich dertig jaar lang niet zien in Vlaanderen

Sinds 2012 duiken erop verschillende plaatsen in Vlaanderen af en toe sporen op die wijzen op de aanwezigheid van een otter. GroenRand wil daarom-samen met verschillende partners-de otter een warm onthaal geven. Maar voordat de otter een gebied terug aanziet als een geschikte habitat, is er op veel plaatsen nog wel wat werk aan de winkel. In Vlaanderen is de otterpopulatie zwaar achteruitgegaan, om niet te zeggen verdwenen. De toenemende watervervuiling, het feit dat we geen biotopen meer hadden voor de otter maar ook de enorme versnippering, hebben ertoe geleid dat de otter gewoon uit onze omgeving verdwenen is. We hebben samen met verschillende partners de otter dit jaar extra in beeld gebracht (het Jaar van de Otter) in de hoop dat de Vlaamse Regering het soortenbeschermingsprogramma otter gaat goedkeuren. En deze kers op de taart komt er!

Soortenbeschermingsprogramma

Zulk programma wordt door de minister vastgesteld en heeft een looptijd van vijf jaar. Daarna kan het op basis van een evaluatie worden verdergezet, al dan niet met de nodige aanpassingen. Een vastgesteld soortenbeschermingsprogramma is dus een officieel document en niet vrijblijvend. De gemaakte afspraken binnen zo’n programma zijn beslist beleid en dus bindend. Reeds begin 2019 gaf GroenRand via de pers het belang aan van dit otter-beschermingsprogramma. Het actieprogramma ‘otter’ richt zich op het belangrijkste actueel gekende verspreidingsgebied voor otter in Vlaanderen: de Scheldevallei (figuur 1), met de Antitankgracht (figuur 2) als belangrijke verbinding met Nederlandse westelijke deelpopulaties.

Binnen het jaar van de otter geen betere afsluiting te bedenken!
©Otterland
Binnen het jaar van de otter geen betere afsluiting te bedenken!2
©Otterland

De Antitankgracht vormt hierbij een belangrijke Noord-Zuid én Oost-West verbinding met zowel in het Westen (Opstalvallei, Ertbrand, Kalmthoutse Heide/Stapper/De Nol) als in het middengebied (Groot en Klein Schietveld, Inslag, maar ook het vliegveld van Malle plus omliggende privédomeinen, Schijnvallei, enz.) tot in het Oosten (Valleien van de Kleine en Grote Nete) potentiële leefgebieden.
De focus ligt voornamelijk op het wegwerken van prioritaire verkeersknelpunten (ontsnippering), het herstel van potentieel leefgebied (o.a. de waterkwaliteit) en het voorzien van voldoende stapstenen als schuil- en foerageerplaats.

Waterkwaliteit is verbeterd, maar er is nog werkop de plank

Woordvoerster Sky Rymenants: “De otter definitief terughalen is geen gemakkelijke opdracht. Otters hebben immers voorkeur voor proper water, een degelijk waterpeil, voldoende rust en een gevarieerd natuurlijk landschap langs de oevers. Door hun veeleisendheid zijn otters ideale indicatoren voor de milieu- en natuurkwaliteit van waterrijke gebieden. Waar het goed gaat met de otter, is het ecosysteem goed of herstellende, en gaat het ook tal van andere soorten voor de wind. Dankzij vele inspanningen gaat het vandaag wat beter met de waterkwaliteit en het visbestand. Er wordt ook gewerkt aan rivierherstelprojecten, maar er ligt nog veel werk op de plank. Het feit dat de otter nu op verschillende plaatsen in Vlaanderen gespot is, is zeer positief. Dat betekent dat de omstandigheden stilletjes aan het verbeteren zijn en dat dit ertoe kan leiden dat de otter zich kan voortplanten. Maar we hebben toch nog wel een aantal problemen. De waterkwaliteit en zeker de kwaliteit van het waterslib is nog onvoldoende. We hebben ook te weinig plekken langs oevers, soort van microreservaten waar de otter zich kan voortplanten, en we zitten met een enorme versnippering in Vlaanderen.”

WWF, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en UAntwerpen brachten een studie uit waaruit bleek dat de Scheldevallei veel opportuniteiten heeft voor de otter. Daarom startte WWF samen met lokale en nationale partners het project ‘Otterland’ om samen van het Scheldebekken een klein otterparadijs te maken. Het gebied van de Antitankgracht maakt deel uit van het Scheldebekken (‘otterland’), waar al een hele tijd een otteraanwezigheid bekend is.

Het Scheldebekken:
• Kaart 1) Rivierpark Scheldevallei (van Destelbergen/Wetteren tot Kruibeke/Rumst)
• Kaart 2) de Antitankgracht (van Berendrecht tot Oelegem)

Projectgebied Antitankgracht

Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) is, in opdracht van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), in het voorjaar van 2020 gestart met de opmaak van een soortenbeschermingsprogramma voor de otter. Binnenkort zal dus dit nieuwe soortenbeschermingsprogramma in werking treden. Los van dit soortenbeschermingsprogramma is de otter opgenomen in bijlage 4 van de Habitatrichtlijn. De soort geniet dus van de strengste beschermingsregeling in het Soortenbesluit. Dit betekent ook dat de soort en de bescherming van haar leefgebieden een prioriteit zijn, net zoals alle Natura 2000-soorten.

Toch nog geen succesverhaal

We kunnen momenteel niet spreken van een succesverhaal als we op dertien locaties otters zien en niet exact kunnen zeggen over hoeveel dieren het gaat. Eén otter maakt de lente niet. We moeten ernaar streven om zoveel mogelijk otters te krijgen in Vlaanderen. In die zin kijkt GroenRand uit naar het soortenbeschermingsplan en de maatregelen die daaraan gekoppeld zijn. De vereniging kijkt hierbij op de eerste plaats naar haar eigen projectgebied. Coördinator Dirk Weyler: “Het Antitankgracht-projectgebied omhelst de volledige Antitankgracht, vanaf de Opstalvallei en het Kanaaldok in Berendrecht tot en met de zwaaikom aan het Albertkanaal in Oelegem en het Groot Schijn tussen de Antitankgracht en het Albertkanaal. Het omvat 33 km Antitankgracht en bijna 5 km Groot Schijn en heeft betrekking op de (deel)gemeenten Berendrecht, Stabroek, Kapellen, Brasschaat, Sint-Job, Brecht, Schoten, ’s Gravenwezel, Schilde en Oelegem. De Antitankgracht werd hierbij onderverdeeld in 31 secties en het Groot Schijn in drie secties. Voor elke sectie werd een fiche opgemaakt met daarin een fysische beschrijving van de locatie en nadere informatie over opportuniteiten, mogelijke gevaren en een waardering in termen van waterkwaliteit en oeverstructuur. De Otter wordt beschouwd als paraplusoort, veel maatregelen die voor otter worden genomen komen dan ook ten goede aan tal van andere soorten. O.a. ook voor de boommarter, dewelke we in 2022 in het vizier brengen.”

Foto: Pixabay

DW

Facebook2
Facebook
Twitter