Laatste nieuws:
Antitankgracht meer en meer in het vizier

Antitankgracht meer en meer in het vizier

De Vlaamse Milieu Maatschappij gaat tijdens de winter de Amerikaanse vogelkers langs beide oevers van de Antitankgracht tussen de Ertbrandstraat en Driehoek op de grens van Kapellen en Stabroek bestrijden. De Amerikaanse vogelkers is een invasieve exoot, die de inheemse flora verdringt en een bedreiging vormt voor de biodiversiteit. Chemische bestrijding is niet meer toegelaten. Daarom worden kleinere exemplaren met de hand of machinaal uitgetrokken, grotere exemplaren worden omgezaagd waarna de stronk wordt uitgefreesd. Met deze maatregelen voert VMM het landschapsbeheerplan voor deze beschermde waterloop uit.

Otters naar de Antitankgracht lokken

Park De Mik in Maria-ter-Heide krijgt een grondige onderhoudsbeurt die ervoor moet zorgen dat het domein opnieuw in zijn originele Engelse staat wordt hersteld. De werken zouden meerdere otters naar de Antitankgracht kunnen lokken. De sliblaag wordt verwijderd, waardoor het water in de vijver ongeveer zeventig centimeter dieper zal worden. Deze ingreep zorgt ook voor een betere toevoer en doorstroming van water. De kwaliteit stijgt, wat de fauna en flora ten goede komt. Over een lengte van ongeveer twintig meter komt een natuurvriendelijke oever. Natuurvriendelijke oevers zijn flauwe oevers met een geleidelijke overgang van land naar water, zo kan de otter er makkelijk in of uit het water. Sporenonderzoek van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) bevestigde dat er sinds 2018 een otter aanwezig is in de Antitankgracht in Brasschaat, die verbonden is met de parkvijver. Die waterloop vormt een belangrijke schakel tussen verschillende leefgebieden van de otter.

Antitankgracht meer en meer in het vizier

Op zoek naar otters via Edna

Dirk Weyler, coördinator GroenRand: “GroenRand bestaat dit jaar vijf jaar en riep, samen met heel wat partners, 2021 uit als het Jaar van de otter. Actueel staan we aan de vooravond van de opmaak van een Soortenbeschermingsprogramma (SBP) voor de otter, een officieel overheidsinstrument in het kader van het Soortenbesluit. Op basis hiervan zullen vele instanties, zowel privaat als vanuit de overheid, betrokken worden bij de verdere inspanningen die nodig zijn voor het herstel van de otterpopulatie in Vlaanderen. Daarnaartoe is nog een lange weg af te leggen, maar er zijn in het verleden ook reeds behoorlijk wat inspanningen geleverd. Veel van de aandachtspunten, zoals beschreven in de outline van het SBP, zijn inmiddels voldoende bekend. Het gaat dan onder meer om het verbeteren van de waterkwaliteit en het visbestand, het verminderen van de micropolluentenbelasting van vissen (als hoofdvoedsel van de otter), het ontsnipperen van habitats en het voorzien van voldoende rustplaatsen voor de otter. Door hun territoriale leefwijze leven otters in grote leefgebieden waar slechts enkele individuen aanwezig zijn. In bepaalde delen van een otterterritorium kan je soms wekenlang geen exemplaar aantreffen. Het vinden van otterspraints of pootafdrukken vergt daarom een behoorlijke dosis geluk. Het beschikbaar worden van cameravallen heeft in het voorbije decennium met zekerheid alle twijfel kunnen wegnemen over de aanwezigheid van otters in Vlaanderen. Maar deze methode is zeer arbeidsintensief en moet tijdens een lange tijdsperiode en op verschillende plaatsen ingezet worden.”

Antitankgracht meer en meer in het vizier3
Sky Rymenants
Nieuwe methode

Sky Rymenants, woordvoerdster GroenRand: ‘Recent werd een veelbelovende techniek ontwikkeld binnen het zogenaamde eDNA-onderzoek (environmental DNA), waarbij een waterstaal wordt onderzocht op microscopisch kleine partikels afkomstig van otter. De methode is gebaseerd op het feit dat alle in het water levende dieren -via faeces, huidcellen en urine- DNA in het water achterlaten. Door watermonsters te nemen en deze te analyseren op DNA, is het mogelijk de aanwezigheid van een soort in het water aan te tonen. Het inventariseren van otters kan lastig zijn. Ze hebben een verborgen bestaan en zijn met traditionele methoden moeilijk waar te nemen. Voor dergelijke soorten betekent environmental DNA een revolutionaire doorbraak bij het veldonderzoek. Het grote voordeel van environmental DNA is dat de methode veelal een (veel) hogere trefkans heeft dan traditionele inventarisatie technieken zoals cameravallen, het zoeken van otterspraints, pootafdrukken of verkeersslachtoffers… Het INBO (Instituut voor natuur- en bosonderzoek) ontwikkelde een protocol om via omgevings- of eDNA sporen de aanwezigheid van de Europese otter in rivieren, stromen, sloten of poelen te bepalen. We weten dat otters al enkele jaren in het Scheldebekken (waar de Antitankgracht bij hoort) leven. eDNA-screening van een groot aantal waterstalen uit dit gebied bevestigt dat. Deze resultaten tonen aan dat deze moleculaire methodiek kan helpen bij het detecteren van otters. Deze door het INBO ontwikkelde methode zal in de toekomst verder worden uitgerold voor de monitoring van otters binnen het soortenbeschermingsprogramma, dus ook in de Antitankgracht en aanleunende beken.”

Antitankgracht meer en meer in het vizier4

Toegevoegde waarde

Voor de toekomst van de otter biedt het SBP ongetwijfeld een enorme toegevoegde waarde, en dus heeft GroenRand er alles aan gedaan om de Antitankgracht in het otterland- plan te laten opnemen. We zien immers dat de Antitankgracht, met zijn aanliggende natuurgebieden, beekvalleien en als belangrijkste verbinding tussen Schelde, het Maasbekken, de Schijnvallei en de Grote en Kleine Nete, voldoende troeven heeft om otters een toekomst te bieden. Opportuniteiten en knelpunten werden geïnventariseerd en per specifiek punt werd een fiche opgesteld met omschrijving en foto`s. GroenRand is dus goed voorbereid op dit soortenbeschermingsprogramma.

Foto’s: Dirk Weyler

DW

Facebook103
Twitter
Follow Me
Tweet