Laatste nieuws:
150-jarige doorkijkhaag knipoogt naar kwekerijverleden
Gedeputeerde van de provincie Antwerpen Mireille Colson, voorzitter van Arboretum Kalmthout, en conservator-directeur Abraham Rammeloo openen de tentoonstelling ‘150 jaar doorkijkhaag’ aan de rand van de arboretumtuin. Copyright: Arboretum Kalmthout

150-jarige doorkijkhaag knipoogt naar kwekerijverleden

Nadat in 2020 de renovatie van villa Vangeertenhof van Arboretum Kalmthout werd afgerond, is nu ook de aansluitende doorkijkhaag gerenoveerd. Of beter gezegd, toegegroeid. In aanwezigheid van Mevrouw Mireille Colson, gedeputeerde voor de Provincie Antwerpen, werd de nieuwe doorkijkhaag met bijzondere klimop en wilde wingerd ingehuldigd.

Charles Van Geert, kweker van bijzondere bomen, plantte in 1872 als een prestigieus visitekaartje voor zijn bedrijf een doorkijkhaag naast het historische Vangeertenhof van het provinciaal groendomein Arboretum Kalmthout. Jarenlang bepaalde deze doorkijkhaag aan weerszijden van Van Geerts boomkwekerij, het straatbeeld aan het station van Calmpthout. Na beschadigingen tijdens de Tweede Wereldoorlog verdween de haag, maar 150 jaar na de eerste aanplantingen groeit er nu opnieuw een volwaardige doorkijkhaag in het arboretum. Naar aanleiding hiervan kunnen de bezoekers van Arboretum Kalmthout het hele verhaal erachter ontdekken – en dat mag men letterlijk nemen – in een kleine maar intrigerende buitententoonstelling. Om de uitleg bij de doorkijkhaag te kunnen lezen, trekt een bezoeker via koorden enkele panelen die het verhaal vertellen omhoog. Bij het loslaten van het trekkoord, komt de doorkijk opnieuw tevoorschijn. De tentoonstelling ‘150 jaar doorkijkhaag’ loopt van 11 september 2022 tot en met 8 januari 2023, en is toegankelijk voor de bezoekers van Arboretum Kalmthout.

150-jarige doorkijkhaag knipoogt naar kwekerijverleden2
Zicht op de historische doorkijkhaag van de kwekerij van Charles Van Geert, het huidige Arboretum Kalmthout, aan het station van Kalmthout, begin 20ste eeuw. Een keurig opgesnoeide haag begrenst de kwekerij aan weerszijden van de kasseiweg. Copyright: Arboretum Kalmthout
Historische haag in een hedendaags ontwerp

De net voltooide restauratie is een aanvulling op de renovatie van verschillende erfgoedelementen op het domein, zoals de Gloriëtte in 2011 of de cottage in 2017 en het Vangeertenhof in 2020. Sinds dat witte gebouw helemaal werd afgerond twee jaar geleden, inclusief het opschrift Société Anonyme Horticole de Calmpthout, kreeg het dorpsbeeld rond het station van Kalmthout zijn 19de-eeuwse grandeur terug. De toegegroeide doorkijkhaag is de kers op de taart. De huidige doorkijkhaag is echter geen exacte kopie van deze uit 1872. Ze heeft wel dezelfde verhoudingen als het origineel, maar vormt geen onderdeel meer van een berceau. Ze staat iets verder van de straat dan vroeger en verbindt het Vangeertenhof met de cottage. Het hekwerk dateert van 2019 en er is gekozen voor een begroeiing met een dicht vertakkende klimop met een klein en gekruld blaadje: Hedera helix ‘Green Ripple’. Voor enkele toetsen herfstkleur zorgt opnieuw een iets trager groeiende wilde wingerd: Parthenocissus tricuspidata ‘Veitchii’. “Op slechts 2 jaar tijd na het aanplanten van de jonge klimop merk je nu zichtbaar de groene structuur, een mooie basis om de haag te laten doorgroeien. Onze tuiniers zijn bijgestaan door een heel team enthousiaste vrijwilligers die de afgelopen jaren minutieus de klimplanten doorheen de draden van het hek weefden”, vertelt conservator-directeur Abraham Rammeloo. Gedeputeerde van de groendomeinen in de provincie Antwerpen Mireille Colson, en ook voorzitter van Arboretum Kalmthout, is verheugd met een tot nu toe zeer succesvol bezoekersjaar voor het Arboretum: “Ondertussen bezochten al bijna 60.000 bezoekers deze oase van groen en rust in het noorden van de provincie Antwerpen. Niet alleen kunnen ze er dagelijks komen wandelen of hun vakantie doorbrengen in de Cocoon, maar ook vanaf komende zondag tijdens de Open Monumentendag deze sympathieke tentoonstelling ontdekken over een verrassend erfgoedthema. Allicht brengen grotere evenementen zoals de plantendag van 2 oktober of de tentoonstelling ‘Avocado/Design voor zaad’ in het Vangeertenhof dit najaar extra bezoekers langs de doorkijkhaag.”

Haag met gaten

De jarige doorkijkhaag is een moderne interpretatie van een haag die van eind 19de tot midden 20ste eeuw in Kalmthout groeide. “Die haag, geplant in 1872, dateert uit de periode dat op deze plek nog geen arboretum was, maar wel een kwekerij van bijzondere bomen en planten, eigendom van Charles Van Geert. De haag vormde toen de helft van een zogenaamde berceau, een overdekt tuinpad dat de kwekerij aan de straat begrensde en had vooral een logistieke functie. Het was een schaduwplek die diende als beschutte stockageplaats voor planten die klaar waren voor transport naar klanten. Om toch licht te hebben, zowel voor de planten als voor het personeel, waren er ramen in de haag gesnoeid,” legt conservator-directeur Abraham Rammeloo uit. “De berceau had aan elke zijde een rode beukenhaag en als ‘dak’ een begroeiing van klimop en wilde wingerd.”

150-jarige doorkijkhaag knipoogt naar kwekerijverleden4
Kweker en importeur van bijzondere bomen Charles Van Geert legde zo’n 150 jaar geleden de basis voor het huidige provinciaal groendomein Arboretum Kalmthout.
Copyright: Arboretum Kalmthout
Charles Van Geert, importeur en kweker van bijzondere bomen

Charles Van Geert heeft midden de 19de eeuw een succesvolle kwekerij in hartje Antwerpen, op de plaats waar nu de dierentuin en het Centraal Station liggen. In 1856 vindt hij in Kalmthout een prima alternatief om zijn activiteiten uit te breiden met nieuwe proefterreinen. Hij wil er nieuw ontdekte planten – vooral coniferen uit China en Japan, ‘vreemde mastbomen’ zoals hij ze noemt – testen op hun winterhardheid. Al tijdens zijn Antwerpse periode toont Van Geert grote interesse voor alle nieuwigheden die plantenjagers meebrengen uit het Verre Oosten en Amerika. Hij introduceert de eerste Belgische exemplaren van Hamamelis, Hydrangea, Hosta, Iris, Helleborus en vele anderen.
De goudkleurige esdoorn Acer shirasawanum ‘Aureum’ die officieel pas in 1888 op het Europese vasteland geïntroduceerd wordt, staat in 1887 al in de catalogus van Van Geert! Hij had die plant dus zeker al enkele jaren vroeger in zijn bezit om er de eerste verkoopsplanten van te kunnen kweken. Hetzelfde geldt voor de uit Japan afkomstige parasolden, Sciadopitys verticillata, geïntroduceerd in Engeland in 1861, en al in 1862 opgenomen in de catalogus van Van Geerts kwekerij. Een deel van de kwekerij reserveert Charles Van Geert voor zijn meest bijzondere bomen. Hij laat ze opgroeien tot volwassen exemplaren, die we nog altijd kunnen bewonderen. Die plaats noemt Van Geert zijn ‘arboretum’. Het is nog altijd een uniek gedeelte van de huidige arboretumtuin. Ook de tuin rond het Vangeertenhof, waarin palmbomen en andere exotische planten groeiden, gebruikte Van Geert als visitekaartje voor zijn bijzondere plantencatalogus. “Bij de aanleg van de tuin na de renovatie van het Vangeertenhof in 2020 kozen we bewust opnieuw voor exotische bomen en planten die een meerwaarde voor de collectie zijn en die goed gedijen in droge omstandigheden zoals palm, yucca, Perzische slaapboom en kurkeik. Het zijn planten die geschikt zijn voor de warmere zomers die we nu en ook in de toekomst zullen meemaken. De ceder uit 1910, een typische parkboom uit die tijd, groeit achter de doorkijkhaag en past goed bij de witte villa uit 1885”, vult conservator Abraham Rammeloo nog aan.

Praktisch

Contact- & bezoekadres
Arboretum Kalmthout, Heuvel 8, 2920 Kalmthout, België
T +32 (0)3 666 67 41
E info@arboretumkalmthout.be

Toegangsprijzen tuin
volwassenen € 7, senioren € 6, studenten € 5
jaarkaart- en museumpashouders, RHS-leden en kinderen -12 jaar gratis

Bron en foto’s: Arboretum Kalmthout